انجمن ترویج علم ایران
انجمن ترویج علم ایران نهادی علمی غیردولتی و مردم‌نهاد است که زیر نظر کمیسیون انجمن‌های علمی فعالیت می‌کند و از اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۸۰ با هدف ترویج علم در میان عموم مردم، اشاعه تفکر علمی، فراهم‌سازی زمینه‌های همگانی‌کردن علم در جامعه، جلب مشارکت و هماهنگی میان نهادهای مروج علم، آموزش مروجان علم و نهادینه‌سازی ترویج علم فعالیت خود را آغاز کرده است.
از دیدگاه انجمن، علم مفهومی گسترده، چندبعدی و میان‌رشته‌ای است که همه حوزه‌های علمی ـ از علوم پایه، فنی و پزشکی تا علوم انسانی و اجتماعی ـ را دربرمی‌گیرد. انجمن بر این باور است که تنها از رهگذر پیوند و گفت‌وگوی میان این حوزه‌ها می‌توان به فهم و حل مسائل پیچیده و چندلایه جامعه معاصر دست یافت.
بر همین اساس، انجمن از ابتدا کوشیده است با پرهیز از نگاه تقلیل‌گرایانه، علم را صرفاً معادل علوم پایه یا فناوری تلقی نکند و بر نقش علوم انسانی و اجتماعی در تفسیر، نقد، اخلاق‌گذاری، جهت‌دهی اجتماعی و فهم پیامدهای علم تأکید داشته باشد. این رویکرد، زمینه‌ساز گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای میان دانشمندان، پژوهشگران، معلمان، کنشگران اجتماعی و سیاست‌گذاران شده و به تقویت ارتباط علم و جامعه یاری رسانده است.
یکی از شاخص‌ترین فعالیت‌های انجمن، جایزه ترویج علم ایران است که تاکنون در بیست و شش دوره متوالی برگزار شده و به شناسایی، ارزیابی و تقدیر از افراد، گروه‌ها و نهادهای فعال در عرصه ترویج علم در حوزه‌های گوناگون اختصاص دارد. افزودن «جایزه کنشگر عرصه علم و جامعه» (بزرگداشت زنده‌یاد محمدامین قانعی‌راد) به این مجموعه، بیانگر توجه ویژه انجمن به نقش علوم انسانی و اجتماعی و اهمیت کنشگری علمی در عرصه عمومی است.
هفته ترویج علم ایران از دیگر برنامه‌های ملی و اثرگذار انجمن است که هرساله با مشارکت دانشگاه‌ها، مدارس، پژوهشگاه‌ها، موزه‌ها، رسانه‌ها و نهادهای مدنی در سراسر کشور برگزار می‌شود. این رویداد بستری برای معرفی تنوع حوزه‌های علمی، تقویت گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای و پیوند مستقیم علم با مسائل زندگی روزمره و دغدغه‌های اجتماعی فراهم می‌آورد و نقش مهمی در گسترش فرهنگ علم در سطح جامعه ایفا می‌کند.
انجمن همچنین با انتشار نشریه تخصصی ترویج علم، زمینه انتشار مقالات علمی‌ـ‌ترویجی، تحلیل‌های میان‌رشته‌ای و گزارش تجربه‌های عملی در حوزه ارتباط علم و جامعه را فراهم کرده است. این نشریه بستری برای حضور دیدگاه‌های متنوع و بازتاب تجربه‌های بومی ترویج علم در ایران به شمار می‌آید.
در کنار آن، انتشار کتاب‌ها و منابع آموزشی رایگان در وب‌سایت انجمن، دسترسی عمومی به علم و تجربه‌های ترویج علم را تسهیل کرده است. این منابع با رویکردی آموزشی و اجتماعی، در خدمت توانمندسازی مروجان علم، معلمان، دانشجویان و علاقه‌مندان قرار دارد.
انجمن توجه ویژه‌ای به کودکان، نوجوانان و دانش‌آموزان دارد و از طریق مشارکت در بخش‌های دانش‌آموزی نمایشگاه‌های علمی، برنامه‌های مدرسه‌محور، کارگاه‌های آموزشی و فعالیت‌های تعاملی، می‌کوشد علم را به تجربه‌ای ملموس، جذاب و معنادار برای نسل آینده تبدیل کند.
در سطح کلان‌تر، انجمن فعالیت‌های خود را در چارچوب تقویت و هم‌افزایی زیست‌بوم ترویج علم در کشور سامان می‌دهد؛ زیست‌بومی متشکل از دانشگاه‌ها، مدارس، رسانه‌ها، نهادهای مدنی، انجمن‌های علمی و سیاست‌گذاران. شبکه‌سازی میان کنشگران، ظرفیت‌سازی نهادی، مستندسازی تجربه‌ها و حمایت از ابتکارات محلی و مردمی از جمله اقداماتی است که انجمن با هدف نهادینه‌سازی ترویج علم در فرهنگ عمومی و نظام تصمیم‌گیری علمی کشور دنبال می‌کند.
انجمن ترویج علم ایران بر این باور است که تنها با نگاهی جامع به همه علوم و با تقویت گفت‌وگوی مستمر میان علم و جامعه می‌توان به توسعه‌ای آگاهانه، مسئولانه و آینده‌نگر دست یافت.